Αρνί βλάχικο

Αρνί βλάχικο

Υλικά: Αρνί γάλακτος ψαχνό, φύλλο έτοιμο (ή δικό σας  παραδοσιακό από τα χεράκια σας), τυρί, λαδί, βούτυρο, χυμός λεμονιού, αλάτι, πιπέρι, και ρίγανη.

Εκτέλεση: Κόβετε το κρέας σε μερίδες και το ραντίζετε με τον χυμό λεμονιού και το λαδάκι. Το πασπαλίζετε με αλάτι, πιπέρι και ρίγανη. Παίρνεται ένα φύλλο και το διπλώνετε στα 4 και βάζετε στην μέση 1 κομμάτι κρέας. Τοποθετείτε επάνω στο κρέας μια φέτα τυρί και το τυλίγετε μέσα στο φύλλο, με τρόπο ώστε να γίνει ένα μικρό δεματάκι. Το βάζετε σε ταψάκι βουτυρωμένο. Αλείφετε την επιφάνεια του φύλλου με βούτυρο. Τυλίγετε μέσα σε φύλλα όλα τα κομμάτια κρέατος κατά τον ίδιο τρόπο. Βάζετε το ταψάκι σε μέτριο φούρνο για 1 ώρα ή μέχρι να ψηθεί το κρέας και το φύλλο να γίνει χρυσόξανθο.

Τα βλάχικα τραγούδια


Το βλάχικο τραγούδι, λόγω της μεγάλης διασποράς των Βλάχων - καθώς ήταν κυρίως κτηνοτρόφοι, κυρατζήδες, έμποροι - διαφοροποιήθηκε από περιοχή σε περιοχή, και υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία. Ωστόσο, κυριαρχούν δύο τύποι εκτέλεσης. Ο ένας, ο πιο διαδεδομένος, απαντάται στους Βλάχους της Πίνδου, της Γράμμουστας, στα Μπίτολα (Μοναστήρι), και στο Βέρμιο. Ο άλλος στους Αρβανιτόβλαχους (τους Φαρσιαριώτες).
Τα τραγούδια του πρώτου τύπου εκτελούνται γενικά ομοφωνικά, πιο σπάνια ετεροφωνικά ή πολυφωνικά. Η πλειοψηφία των εκτελεστών τραγουδούν τη βασική μελωδία και αυτοί που έχουν καλές φωνές μετακινούνται - πάνω κάτω- από τη βασική μελωδία. Στους Φαρσιαρώτες  το πολυφωνικό τραγούδι είναι γενικευμένο, ενώ η ατομική εκτέλεση σχεδόν ανύπαρκτη. Η μελωδία του τραγουδιού διατηρείται από δύο κύριους τραγουδιστές (αρχίζει ο ένας και μετά «μπαίνει» ο άλλος), ενώ οι υπόλοιποι -ο χορός δηλαδή- απλά συνοδεύει (εεε ...) .

Οι χοροί των βλάχων

Οι χοροί των βλάχων


Ο χορός, ως ανθρώπινη συμπεριφορά είναι ένα στοιχείο που υπάρχει σε όλους τους πολιτισμούς, και είναι άμεσα συνδεδεμένος με την καθημερινότητα των ανθρώπων.
Στις αυστηρές κτηνοτροφικές - νομαδικές κοινωνίες των βλάχων, λόγοι ιστορικοί, γεωγραφικοί και πολιτισμικοί, καθόριζαν τις ασχολίες των κατοίκων και την κοινωνική τους οργάνωση. Η διατήρηση και η συνέχιση των συνηθειών αυτών είχε πρωταρχική αξία για την ύπαρξή της παραδοσιακής τους κοινωνίας.
Το γεγονός ότι ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα απομακρύνουν τους Βλαχόφωνους Έλληνες από τις μητροπολιτικές τους κοινότητες, σε συνδυασμό με τη μετέπειτα εγκατάστασή τους στα σημερινά αστικά κέντρα, συμβάλλει στη διαφοροποίηση παραδοσιακών χορευτικών δρώμενων λόγω των κοινωνικών επιδράσεων αλλά και στην εγκατάλειψη πολλών εξ αυτών.

Παραμύθια

Παραμύθια


Ο αγιος Βασιλης, σαν περασανε τα Χριστουγεννα, πηρε το ραβδι του και γυρισε σ' ολα τα χωρια, να δει ποιος θα τον γιορτασει με καθαρη καρδια.Περασε απο λογιων-λογιων πολιτειες κι απο κεφαλοχωρια, μα σ' οποια πορτα κι αν χτυπησε δεν τ΄ανοιξανε, επειδη τον πηρανε για διακοναρη. Κ' εφευγε πικραμενος, γιατι ο ιδιος δεν ειχε αναγκη απο τους ανθρωπους, μα ενοιωθε το ποσο θα πονουσε η καρδια κανενος φτωχου απο την απονια που του δειξανε κεινοι οι ανθρωποι.

Μια μερα εφευγε απο ενα τετοιο ασπλαχνο χωριο, και περασε απο το νεκροταφειο, κ' ειδε τα κιβουρια πως ητανε ρημαγμενα, οι ταφοπετρες σπασμενες κι αναποδογυρισμενες, και τα νιοσκαφτα μνηματα ειτανε σκαλισμενα απο τα τσακαλια.
Σαν αγιος που ειτανε ακουσε πως μιλουσανε οι πεθαμενοι και λεγανε¨" Τον καιρο που ειμαστε στον απανω κοσμο, δουλεψαμε, βασανιστηκαμε, κι αφησαμε πισω μας παιδια κ' εγγονια να μας αναβουνε κανενα κερι, να μας καιγουνε λιγο λιβανι' μα δεν βλεπουμε τιποτα, μητε παπα στο κεφαλι μας να μας διαβασει παραστασιμο, μητε κολλυβα, παρα σαν να μην αφησαμε πισω μας κανεναν".
Κι ο αγιος Βασιλης παλι στεναχωρηθηκε κ' ειπε΄"Τουτοι οι χωριατες ουτε σε ζωντανο δε δινουνε βοηθεια, ουτε σε πεθαμενο", και βγηκε απο το νεκροταφειο, και περπατουσε ολομοναχος μεσα στα παγωμενα χιονια

 Παραμύθια

… ο βλάχος έσκασε και τον Διάολο - αρμάνλου φιάτσι σ' κρεάπα σ' ντράκλουκι



Συχνά πυκνά επαναλαμβάνεται στις κουβέντες των παλιών , αλλά πως έγινε;
Ψάχνοντας κι εγώ όπως όλοι μας που είμαστε παιδιά ρωτούσα για να μάθω κάθε τι.
Ρωτούσα την γιαγιά και τον παππού να μάθω για αυτό. Τώρα πια που ο παππούς πέθανε η γιαγιά έχει πιο πολύ χρόνο να καθίσει δίπλα στο τζάκι μια και χάλασε κι ο αναμεταδότης και δεν έχουμε τηλεοπτικά προγράμματα και δεν πλήρωσε πριν πεθάνει ο παππούς την συνδρομή της NOVA το μόνο κανάλι που πιάνουμε είναι η NOVA του Κυριακού που πούλησε στους ολλανδούς αλλά δεν ξέρουμε την Βουλγάρική γλώσσα.
Έξω το κρύο δεν είναι δυνατό αλλά η ζεστασιά του τζακιού κι η γλυκιά φωνή της γιαγιάς μας κρατά στο σπίτι, ξέχασα πως ο πΟΤΕ έχει κόψει τις γραμμές της Altectalecoms και στο σπίτι τις γιαγιάς δεν έχουμε ούτε διαδίκτυο (είχε πάρει μεγάλη στεναχώρια ο παππούς – «…σπίτι χωρίς διαδίκτυο; Βρε που πάμε!!!» έλεγε κι αντί να πάμε μαζί πήγε μόνος του.
Αρκετά όμως με τα προσωπικά για γιαγιάς και του σπιτιού της, ώρα για παραμύθι…..
Το κουκί και το ρεβίθι … κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη δωσ’ της κλότσο να γυρίσει παραμύθι να αρχινίσει……

Μάρσινα με τσουκνίδα (τσουκνιδόπιτα)

Μάρσινα με τσουκνίδα (τσουκνιδόπιτα)


Η μάρσινα είναι μια παραδοσιακή βλάχικη πίτα με χαρακτηριστικό φύλλο. Μπορούμε να βάλουμε διάφορων ειδών γεμίσεις π.χ. τυρί, χόρτα κτλ. Η τσουκνίδα είναι ένα φυτό που τρώνε πολύ οι βλάχοι, καθώς έχει πολλές θεραπευτικές ιδιότητες. Το χειμώνα τη βρίσκουν στις λαϊκές αγορές της Μακεδονίας, ενώ το καλοκαίρι τη μαζεύουν άγρια από τα βουνά. Προσοχή: η άγρια τσουκνίδα τσιμπάει πολύ και χρειάζεται οπωσδήποτε γάντια στο καθάρισμα!

ΥΛΙΚΑ

Για το φύλλο:
1 κ. χωριάτικο Αλεύρι
2 ποτ. Νερό
1 κουτ. γλ. Μαγειρική Σόδα
1 φλιτζ. καφέ Ελαιόλαδο


Για τη γέμιση:
½ κ. Τσουκνίδα
1 φλιτζ. Ελαιόλαδο
2 κουτ. χωριάτικο Αλεύρι
1 φλιτζ. Αλάτι

Νιέλου κου κριθαράκ' του τσιριάπ'

Νιέλου κου κριθαράκ' του τσιριάπ'



(Αρνί στο φούρνο με κριθαράκι).



 Θα χρει­αστούμε ένα αρνί, 1 κιλό κριθαράκι, πιπέρι κόκκινο και μαύρο, αλάτι. Κόβουμε το αρνί σε μεγάλα κομμάτια και το βάζουμε να πάρει μια βράση.

Στη συνέχεια το βάζουμε σε ένα ταψί με νερό και τα πιπέρια του και το τοποθετούμε στο φούρνο μέχρι να αρχίσει να ροδίζει. Στη συνέχεια το βγάζουμε έξω, προσθέτουμε το κριθαράκι και το ψήνουμε για 45 λεπτά με 1 ώρα ακόμη.